Şehirler

TrabzonTrabzon, Karadeniz’in en işlek kent merkezlerinden biridir. Liman, çarşı ve üniversite aynı günün içinde birbirine karışır; Vora’da bu tempo mahalle ölçeğinde görünür.RizeRize, kıyı ile yayla arasında dar bir şeritte yaşar. Çay toplama takvimi şehrin sosyal takvimini de belirler.ArtvinArtvin merkez bir vadi kentidir. Asıl sosyal coğrafya ise Borçka, Şavşat, Yusufeli ve Macahel hattına dağılır.GiresunGiresun, fındık bahçelerinin denize baktığı bir kıyı kentidir. Ada, limanın hemen önünde şehrin pusulası gibi durur.OrduOrdu, denize yukarıdan bakan bir kenttir. Boztepe’ye çıkan hat, merkezi hem manzara hem buluşma yerine çevirir.SamsunSamsun, bölgenin ölçek olarak en büyük kentidir. Bandırma hattı, üniversite ve liman aynı haritada yan yana durur.SinopSinop, Türkiye’nin en kuzey uçlarından birinde yavaş akan bir liman kentidir. Kalabalık burada istisna, rüzgâr kuraldır.KastamonuKastamonu denize sırtını dönmüş gibi durur ama Karadeniz’in iç hattını tutar. Konaklar ve çarşı, kentin ölçeğini belirler.BartınBartın Irmağı kenti denize bağlar. Sosyal hayatın kartpostalı ise çoğu zaman Amasra’dır.KarabükKarabük, demir-çelikle kurulan bir Cumhuriyet kentidir. Birkaç kilometre ötedeki Safranbolu ise bambaşka bir zaman diliminde yürür.ZonguldakZonguldak denize tepeden iner. Maden, kenti hem kurmuş hem de sokakların eğimini belirlemiştir.BoluBolu, İstanbul–Ankara hattının üzerinde bir orman kentidir. Geçip gitmek kolay, kalıp yürümek daha öğreticidir.DüzceDüzce küçük bir merkezden ibaret değildir. Ova, orman ve Akçakoca kıyısı aynı ilin üç ayrı hızıdır.GümüşhaneGümüşhane, Harşit Vadisi’ne sıkışmış sakin bir merkezdir. Asıl nefes yaylada ve eski madenci köylerinde alınır.BayburtBayburt, Karadeniz ile Doğu Anadolu’nun birbirine değdiği yüksek bir ovadır. Rüzgâr ve Çoruh şehrin iki sabitidir.AmasyaAmasya, nehrin iki yakasına kurulmuş dar bir tarihtir. Akşam ışığı kayalara vurunca şehir kartpostal olmaktan çıkar, sokak olur.ÇorumÇorum bir ova kentidir. Hititler burayı başkent seçtiğinde de, leblebi ticareti büyüdüğünde de gerekçe aynıdır: yol ve düzlük.TokatTokat, Yeşilırmak’ın başka bir durağında daha geniş bir ovaya açılır. Kaleden bakınca şehir çarşı, bağ ve ova diye üçe ayrılır.
Karadeniz şehirleri · Vora